bootstrap website templates

Datça Bademleri

Ülkemizde badem üretiminin yaklaşık yüzde 10’u Datça bölgesinden sağlanmaktadır. 

Bademin anavatanının Çin ve Orta Asya olduğu bilinmektedir. Asya ile Avrupa arasındaki İpek Yolu’nda, bademin seyyahlar tarafından yendiği bilinmektedir. Badem, seyyahlar vasıtasıyla Anadolu, Yunanistan ve Orta Doğu’ya getirilmiştir. Uzun yıllardır Akdeniz kıyılarında özellikle İspanya ve İtalya’da badem yetiştiriciliği yapıldığı bilinmektedir. Badem, botanik açıdan kiraz, erik ve şeftali ile aynı familyada yer almaktadır.

İlk ulaşılabilen kaynaklara göre 1939, 1949 ve 1950 yıllarında Datça’da yetiştirilen badem üretimine ait istatistik bilgileri şöyledir:
1939 yılında 13.500 ağaçtan 150 ton,  
1949 yılında 20.000 ağaçtan 45 ton,  
1950 yılında Datça’da 35.000 adet badem ağacı vardı ve bunlardan 15.000 kg badem istihsal edildi (B.İ.U.M,1946- 1952 Meyve İstatistiği,1954:103).   
1962-1963 yıllarında Badem Datça’da ticari olarak ön plana çıkmaya başlar. Daha önceleri sadece tarla kenarlarında badem ağaçları bulunurken, bu yıllarda tütün tarları bozulur ve yerini badem bahçeleri alır.  

Ülkemizde badem üretiminin yaklaşık yüzde 10’u Datça bölgesinden sağlanmaktadır. Datça’yı bademde üstün kılan tamamen yöreye özgü 82 tür bademin yetiştirilebiliyor olmasıdır. Bilimsel olarak bu sayı kanıtlanmış ve her biri Datça toprağında yetişebilen yerel türlerdir. 

Datça Türkiye’nin en önde gelen badem bölgesidir. Yarımadada toplamda 13.000 dekar badem bahçesi bulunmaktadır. Bu da aşağı yukarı 350.000 kadar badem ağacına eşittir. Bu kadar ağaçtan da yaklaşık 2000 ton badem elde edilir. Tüm Türkiye’de yaklaşık 20.000 ton badem üretildiğine göre, ülkenin badem üretiminin yaklaşık %10’u Datça’da gerçekleşmektedir. 

Datça’da dünyanın hiçbir yerinde olmayan bir badem çeşitliliği vardır.  

2012 yılında, Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü tarafından hazırlanan ‘’Datça Bademlerinin Genetik Çeşitliliği’’ adlı çalışmayla Datça yarımadasında tam 82 özgün tür tespit edilmiştir. Her biri kendine özgü, lezzet, irilik ve besin değerlerine sahip olan Datça bademleri, aynı zamanda birbirinden farklı dönemlerde çiçek açmalarıyla ün yapmışlardır. Datça’yı beyazdan pembeye boyayan bu çiçekler, festival zamanı olan Şubat ayında, bazı türler henüz çiçek açmışken, bazı türlerin çağla verdiğini göreceğimiz manzaralar sunarlar bizlere.

Datça bademi üç farklı donemde isimlendirilir ve satılır.  

İlk olarak çağla hasadı yapılmaktadır. Şubat ve Mart aylarında Türkiye’nin her yerinde Datça çağlası olarak satılmasıyla ün yapmıştır.
Sonra Temmuz başlarına geldiğimizde taze badem (yaş badem) hasadı başlar. Ülke genelinde buzlu badem olarak yıl boyu tüketilen bademle karıştırılmamalıdır. Asıl taze badem (veya buzlu badem) bu dönemde, aynı gün tek tek elle toplanıp kırılır, soğuk ortamda en geç bir hafta içinde tüketilmesi tavsiye edilir.  
Son olarak da, Ağustos ayında hasadı başlayan ve kuru olarak yıl boyu tüketilen Datça bademi sahne alır. 

İletişim

Adres:

Datça Belediye Başkanlığı, İskele Mah. 48900 Datça / Muğla

Telefon:

+90 252 712 30 98

E-mail:

info@datca.bel.tr